دانستنی های شگفت انگیز در مورد خواب نوزادان و کودکان!!

هر موجود زنده، برای ادامه حیات خود به خواب نیاز دارد. در حقیقت خواب فعالیت اولیه مغز در روزهای ابتدایی پس از تولد است. تاریکی و روشنایی، ریتم شبانه‌روزی یا چرخه خواب-بیداری را تنظیم می‌کند و این ریتمها به مقداری زمان برای توسعه و پرورش نیاز دارد. این ریتمها در ۶ هفتگی آغاز می‌شوند و بیشتر نوزادان در بازه ۳ تا ۶ ماهگی، اغلب نوزادان چرخه خواب-بیداری منظمی خواهند داشت. تا سن دوسالگی خیلی از بچه‌ها، وقت بیشتری را به خواب می‌گذرانند تا بیداری. به طور کلی هر فرد ۴۰ درصد کودکی خود را به خواب می‌گذراند. از آنجایی که خواب در روند رشد روحی و فیزیکی کودک به طور مستقیم اثر می‌گذارد، باید به طور ویژه مورد توجه واقع شود.

دو حالت یا نوع متفاوت خواب وجود دارد:

حرکت غیر سریع چشم یا خواب ساکت  (NREM): در طی حالت‌های عمیق خواب NREM، خون‌رسانی به ماهیچه‌ها افزایش می‌یابد، انرژی ذخیره می‌شود، بافت‌های بدن رشد می‌کنند و ترمیم آن‌ها نیز انجام می‌گیرد. همچنین در جهت رشد هورمون‌های مهمی آزاد می‌شوند.

حرکت سریع چشم یا خواب فعال (REM) : در طول چنین حالتی از خواب، مغز فعال است و خواب دیدن و رویاپردازی اتفاق می‌افتد. بدن بی‌حرکت می‌ماند و تنفس و ضربان قلب نامنظم می‌شود.

۵۰ درصد خواب نوزادان به حالت REM  می‌گذرد و باقی آن به حالت NREM  اختصاص پیدا می‌کند. نزدیک شش ماهگی، حالت REM، ۳۰ درصد خواب را تشکیل می‌دهد. زمانی نیز که بچه‌ها به سن پیش‌دبستانی برسند، هر چرخه خواب ۹۰ دقیقه یک بار اتفاق می‌افتد.

خواب و نوزادان (۰ تا ۳ ماهه)

نوزادان در ماه‌های اول تولدشان ممکن است در هرساعتی از روز بخوابند و چرخه خواب و بیداری آن‌ها با زمان غذا خوردن، عوض شدن و رشدشان مرتبط است. خواب نوزادان نامنظم است و  جمعا بین ۱۰٫۵ تا ۱۸ ساعت در روز به طول می‌انجامد و اندازه بازه‌های بیداری‌شان در روز ۱ تا ۳ ساعت است. طول بازه زمانی خواب آن‌ها نیز ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت تغییر کند. هنگام خواب نیز اغلب فعال هستند. بازو‌ها و پاهای خود را تکان می‌دهند، می‌خندند، شیر می‌خورند و عموما بی‌قرار به نظر می‌رسند.

نوزادان به شکل‌های متفاوتی نیازشان به خواب را نشان می‌دهند. بعضی سر و صدا یا گریه می‌کنند و چشم‌های خود را می‌مالند و بعضی با حرکات فردی دیگری سایرین را از نیاز خود به خواب مطلع می‌کنند. بهترین زمان بردن فرزندان به تخت خواب، زمانی است که خوابشان می‌آید، نه وقتی که خواب هستند. با این کار زودتر به خواب می‌روند و بالاخره یاد می‌گیرند که چگونه بدون کمک دیگران بخوابند. قرار گرفتن در مقابل نور و در معرض سر و صدا باعث کمتر خوابیدن نوزادان در طول روز می‌شوند. همچنین بازی کردن با آن‌ها در ساعات روشنایی نیز می‌تواند موثر واقع گردد. بدین ترتیب هر چه به بعد از ظهر نزدیک‌تر می‌شویم، محیط می‌تواند ساکت‌تر و تاریک‌تر ‌شود و فعالیت کمتری صورت پذیرد.

نکات خواب نوزادان

  • الگوی خواب نوزاد را زیر نظر بگیرید و نشانه‌های خواب‌آلودگی‌اش را شناسایی کنید.
  • وقتی که نوزاد خسته است او را به گهواره ببرید، نه زمانی که خوابیده است.
  • نوزاد را به پشت بخوابانید و اطمینان حاصل کنید که پتو یا سایر اشیای نرم بر روی سر و صورتش نباشد.
  • نوزاد را به خواب شب تشویق کنید.

خواب و نوزادان ۴ تا ۱۱ ماهه

هنگامی که نوزادان ۶ ماهه شدند، دیگر لازم نیست در طول شب آن‌ها را تغذیه کنید و بیشترشان در این هنگام خواب هستند؛ ۷۰ تا ۸۰ درصد کودکان وقتی ۹ ماهه می‌شوند به خواب در شب عادت می‌کنند. نوزادان به طور معمول شب‌ها ۹ تا ۱۲ ساعت می‌خوابند و ۱ تا ۴ بار در روز در بازه‌های ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت چرت می‌زنند. اما این خواب‌های روزانه تا سن یک سالگی کمتر می‌شوند.

وقتی نوزادان را در هنگام خواب‌آلودگی (و نه در حالت خواب) به گهواره می‌برید، ویژگی “خود آرامی” را در او پرورش می‌دهید. این باعث می‌شود که آن‌ها توانایی خوابیدن بدون کمک دیگران را نیز به دست آورند. آن‌ دسته که به کمک والدین خود عادت کرده‌اند بیشتر اوقات مجبورند با گریه کردن به پدر یا مادر خود بگویند که او را به خواب برگردانند.

مشکلات مربوط به رشد و موارد اجتماعی نیز می‌توانند در روند خواب تاثیرگذار باشند. نوزادانی نیز که ارتباط عمیقی با مراقب خود دارند، احتمال کمتری دارد که به کم خوابی یا مشکلاتی از این قبیل دچار شوند. با این حال برخی نوزادن نیز راغب به این نیستند که چنین ارتباطی را هنگام خواب از دست بدهند. در طول نیمه دوم سال، برخی نوزادان ممکن است اضطراب جدایی را تجربه کنند. بیماری‌ها و پروسه هماهنگ شدن اعضای بدن و مغز هم می‌تواند خواب را مختل کند.

نکات

  • برنامه خواب شبانه روزی منظمی را ترتیب دهید.
  • عادات خوب و پایدار قبل خواب را در خود و کودکتان پرورش دهید.
  • محیط مناسب خواب را فراهم کنید.
  • کودک را تشویق کنید که خودش بخوابد.

خواب و کودکان نوپا (۱ تا ۲ ساله)

این دسته از کودکان به ۱۱ تا ۱۴ ساعت خواب در طول یک دوره ۲۴ ساعته نیاز دارند. وقتی به ۱۸ ماهگی می‌رسند خواب‌های روزانه‌شان به ۱ بار در روز کاهش می‌یابد و ۱ تا ۳ ساعت به طول می‌انجامد. اما این چرت زدن‌ها نباید به زمان خواب شب نزدیک شوند چرا که خواب را به تاخیر می‌اندازند.

خیلی از این کودکان با مشکلاتی همچون مقاومت در برابر خوابیدن و شب بیداری دست و پنجه نرم می‌کنند. کابوس و ترس‌های شبانه نیز از دیگر مشکلات شایع این گروه هستند.

عوامل مختلفی می‌توانند باعث چالش‌های مربوط به خواب شوند. تمایل کودکان به استقلال و همچنین افزایش توانایی‌های اجتماعی و شناختی و حرکتی می‌توانند باعث اختلال خواب شوند. از محل خواب خارج شدن، اضطراب جدایی از والدین، نیاز به خودمختاری و توسعه تخیلات کودک باعث مشکلات خواب می‌شوند. خواب‌آلودگی‌های روزانه و مشکلات رفتاری احتمالا نشانگر خواب کم یا اختلال خواب هستند.

نکات

  • برنامه خواب شبانه روزی منظمی تنظیم کنید و عادات خوب و پایدار قبل خواب را در خود و کودکتان پرورش دهید.
  • محیط اتاق خواب را هر شب به طور مشابه مرتب کنید.
  • محدودیت‌هایی را بگذارید که پایدار و قابل اجرا هستند. کودک را به استفاده از پتو و یا هرچیزی که احساس امنیت را به او منتقل می‌کنند، مانند عروسک، تشویق کنید.

خواب و کودکان پیش دبستانی (۳ تا ۵ ساله)

این دسته نیز هر شب ۱۱ تا ۱۳ ساعت می‌خوابند و اکثر آن‌ها بعد از ۵ سالگی چرت روزانه ندارند. بین چنین کودکانی همانند کودکان نوپا، سختی به خواب رفتن و بیدار شدن‌ در طول شب رایج است. با گسترش بیشتر تخیلات، این گروه نیز معمولا ترس‌های شبانه و کابوس را تجربه می‌کنند. علاوه بر این‌ها، راه رفتن هنگام خواب و دیدن ارواح به اوج خود می‌رسد.

نکات

  • برنامه خواب شبانه روزی منظم و استواری تنظیم کنید.
  • در اتاقی که کودک می‌خوابد، عادتی را بین خود و فرزند به وجود آورید که باعث آرامش خاطر او شود.
  • کودک باید هر شب در یک محیط ثابت بخوابد. این محیط معمولا اتاقی خنک، ساکت و تاریک است که تلویزیون نیز ندارد.

خواب و کودکان مدرسه‌ای (۶ تا ۱۳ ساله)

کودکانی که بین ۶ تا ۱۳ سال سن دارند، باید ۹ تا ۱۱ ساعت بخوابند. در این سنین، کودکان مجبورند وقت بیشتری برای مدرسه بگذارند (مثل انجام تکالیف)، ورزش کنند و فعالیت‌های اجتماعی و فوق برنامه داشته باشند. اضافه بر این‌ها، به تلویزیون، کامپیوتر، اینترنت و سایر رسانه‌ها، در کنار محصولات دارای کافئین، علاقه‌مند می‌شوند که همه این‌ها باعث اختلال در خواب، کابوس و اختلال خواب می‌شوند. به طور ویژه، تماشای تلویزیون قبل از خواب باعث افزایش مقاومت در برابر خواب ، دیر به خواب رفتن، اضطراب و زیاد شدن ساعات بیداری می‌گردد.

بیماری‌ها و مشکلاتی که با خواب در ارتباط هستند در این سن شایع‌اند. خواب بی‌کیفیت یا ناکافی عواقبی از قبیل نوسانات خلقی، مشکلات رفتاری و شناختی همانند بیش‌فعالی به همراه خواهد داشت که توانایی یادگیری را در مدرسه نیز تحت تاثیر خود قرار می‌دهد.

نکات

  • سعی کنید عادات سالم خواب را در آن‌ها پرورش دهید.
  • به طور مداوم بر اهمیت برنامه خواب منظم و پایدار تاکید داشته باشید.
  • شرایط لازم و مساعد را برای خواب فراهم آورید.
  • تلویزیون و کامپیوتر را در اتاق خواب مستقر نکنید.
  • از محصولات کافئینی اجتناب کنید.

تهیه و ترجمه از تیم تولید محتوای پرشین خاتون

منبع : بنیاد ملی خواب ایالات متحده 

بیشتر بخوانید:

بعد از طلاق به هیچ وجه این کارها را انجام ندهید!

فرزند شما در انجام کاری شکست خورده است. چه می‌کنید؟

ارتباط تصویر بدنی مثبت و عزت نفس در نوجوانان

مهارت نه گفتن رابیاموزیم!

شاه کلیدهای طلایی والدین موفق را بشناسیم!

ارسال شده در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۸ توسط زهره صمیمی با موضوع برای والدین
نوجوانی دورانی است که در آن هرگونه اشتباه یا قدم نادرست می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای فرد و خانواده او داشته باشد، چه بسا تمامی زندگی فرد با یک قدم نادرست در این دوران زایل شود.در این مجله اینترنتی که هنوز بسیار کوچک و نوپا است، سعی بر این است تا بهترین مقالات و گزیده کتابهای روانشناسی، تغذیه، ورزشی، ادبیات و... هر آنچه که مختص این گروه سنی است انتخاب، ترجمه و در دسترس شما حواننده محترم قرار گیرد. شما خواننده‌ی گرامی همیشه بهترین راهنما برای ما در این راه خواهید بود، پس همراه همیشگی ما باشید و ما را از نظرات سازنده، انتقادات و پیشنهادات خود بی نصیب نگذارید. این سایت تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد. زهره صمیمی
سردبیر مجله اینترنتی نوجوان