نوجوانان و فشار همسالان

نوجوانان و فشار همسالان

“زود باش. همه دارن انجامش میدن. تو چرا نباید این کار رو بکنی؟”

 

فشار و رقابت بین همسالان، پدیده‌ای شایع میان نوجوانان است.

فرض کنید که به مهمانی دعوت شده‌اید که نوشیدنی‌های الکلی و مواد مخدر در آن وجود دارد. یکی از دوستانتان تصمیم می‌گیرد در کلاس حاضر نشود. شخصی به شما سیگار تعارف می‌کند. شما چه واکنشی نشان می‌دهید؟ آیا وسوسه می‌شوید که آن‌ها را الگو قرار دهید؟ یا می‌توانید به عقاید و باورهای خود پایبند باشید؟

در برهه‌ای از زمان، افراد تمایل دارند که عضوی از یک گروه باشند. اگر به ورزش علاقه داشته باشید، احتمالا با ورزش دوستان نشست و برخاست می‌کنید. اگر موسیقی دوست داشته باشید، با کسانی که از موسیقی لذت می‌برند، وقت می‌گذرانید. شما به آن ‌گروه‌ها تعلق دارید و از اینکه عضوی از آن‌ها هستید، احساس امنیت می‌کنید. به عبارتی گروه هویت و هدف شما را تعیین می‌کند.

ولی اگر افراد گروه شما به کارهای اشتباه، خطرناک و غیر قانونی دست بزنند، چه باید بکنید؟ اگر این افراد دوستانتان باشند چطور؟

این موضوعی است که ما از آن به عنوان فشار همسالان (یا هم‌گروهی‌ها) یاد می‌کنیم. فشاری که باعث می‌شود خود را با رفتارها، نگرش‌ها و عادت‌های شخصی افراد گروهتان هماهنگ کنید. بسیاری از موارد نیز با خطرات جدی همراه هستند. بیایید با هم نگاهی به چند موقعیت رایج بیندازیم. فکر کنید که در هر مورد چه رفتاری در پیش خواهید گرفت:

۱-“دوستانم مرا به یک مهمانی در خانه ای متروک در شب جمعه دعوت کردند. می‌دانستم که قرار است با الکل از مهمانان پذیرایی شود و فردی نیز مواد مخدر پخش می‌کند. من مواد مخدر مصرف نمی‌کنم و نوشیدنی الکلی نیز نمی‌نوشم ولی نمی‌خواهم که آنها فکر کنند که من بی عرضه‌ام.”

۲-“یکی از بچه‌های بزرگتر کلیسا که اتفاقا از او خوشم می‌م‌آمد، سیگار می‌کشد. او همیشه به من و دوستانم سیگار تعارف می‌کند. هفته پیش بهترین دوست من، استیسی، درخواست او را قبول کرد و یک نخ سیگار با او کشید.”

در تمام موارد بالا، تصمیم شما درباره اینکه چگونه فشار هم گروهی‌ها و هم‌سالان خود را کنترل کنید، می‌تواند عواقب مهمی داشته باشد:

۱-اگر پلیس‌ها مکان مهمانیتان را پیدا کنند و شما نیز بازداشت شوید چه؟ وقتی پلیس با والدینتان تماس بگیرد آن‌ها چه واکنشی نشان خواهند داد؟ این دستگیر شدن چگونه شرایط پذیرش شما در دانشگاه و آبرویتان در بین خانواده و دوستان را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

۲-برای مورد دوم، بدیهی است که سیگار چه عواقب خطرناکی برای سلامتی شما دارد از جمله خطر ابتلا به بیماری‌های ریوی، قلبی و سرطان. اعتیاد به سیگار خیلی راحت اتفاق می‌افتد.

بررسی خطرات فشار هم‌سالان(هم گروهی‌ها)

همانطور که می‎‌بینید، فشار هم‌سالان می‌تواند با خطراتی جدی همراه باشد. متاسفانه، بیشتر نوجوانان به خاطر تفکر منطقیشان تشویق نمی‌شوند. بیشتر آن‌ها احساس می‌کنند که آسیب ناپذیر هستند و با خود می‌گویند:” هیچ اتفاق بدی برای من  نمی‌افتد.” ولی شما باید از قبل خطرات احتمالی را به طور جدی بررسی کنید. قبل از اینکه وسوسه شوید همرنگ جماعت شوید، به سوالات زیر فکر کنید:

  • آیا این کار می‌تواند آسیب فیزیکی به من برساند؟
  • آیا این کار می‌تواند به شخص دیگری آسیب برساند؟
  • آیا این کار خلاف قانون است؟
  • آیا احتمال رفتن به زندان وجود دارد؟
  • کارهای من در بلند مدت چه تاثیری بر سلامت، تحصیلات و روابط خانوادگی من خواهند گذاشت؟

حال بیایید کمی مساله را باز کنیم. شما از فشار هم‌سالان، به سود خود نیز می‌توانید استفاده کنید. به این پدیده به چشم نوعی رقابت نگاه کنید.

برای مثال، اگر شما فعالیت ورزشی دارید، هم‌تیمی‌‌هایتان به احتمال زیاد شما را مجبور می‌کنند که بهترین باشید. اگر در مسابقات دو و میدانی شرکت می‌کنید، سرعتتان را به سریع‌ترین دونده می‌رسانید. چرا که می‌دانید این کار وضعیت شما را بهبود می‌بخشد. اگر برای گرفتن نمره‌های خوب تلاش می‌کنید، نمره‌هایتان را با آن‌هایی که در صدر لیست قرار دارند مقایسه می‌کنید. اگر عضو یک گروه موسیقی هستید و در آن گروه موزیسین‌هایی بهتر از شما وجود دارند، سعیتان بر این خواهد بود که در نوع خود بهترین باشید.

حق انتخاب با شماست

هر شخصی در نقطه ای از زندگی خود، باید به تنهایی بر روی پای خود بایستد، حتی وقتی که از طرف دوستان و همسالان خود تحت فشار است. شما می‌دانید کدام تصمیم درست و کدام غلط است. این شمایید که انتخاب می‌کنید کدام راه برایتان با موفقیت همراه است.

از هرکسی که این نوع فشار را تجربه و با آن دست و پنجه نرم کرده، بپرسید. بیشتر افراد در بعضی از موقعیت‌های زندگی خود تابع جمع بوده‌اند و مجبور شدند که با عواقب تصمیم‌هایشان کنار بیایند. شما هم احتمالا خواهید شنید که کوتاه آمدن در برابر فشار دیگران ارزشش را نداشته است.

اکنون نوبت شماست که خودتان را باور کنید و اگر لازم است گاهی به تنهایی مسیر را طی کنید. وقتی با خواسته‌های گروهتان مواجه شدید، ابتدا خطرات آن را بررسی کنید. اگر احساس خوبی به آن خواسته ندارید، از اینکه خواسته آن‌ها را با یک “نه، متشکرم” رد کنید، نترسید.

آموختن این که در برابر خواسته‌های دیگران بایستید و از اعتقادات خود دفاع کنید و درنظر گرفتن عواقب کارهای خود در آینده گام‌هایی مهم در تبدیل شدن به یک انسان بالغ و مسئولیت‌ پذیر هستند.