حساسیت غذایی و آنافیلاکسی

داشتن حساسیت غذایی به این معنی است که بدن نسبت به یک یا چند پروتئین موجود در انواع خاصی از غذاها بسیار حساس است. این حساسیت با عدم تحمل یا حساسیت به نوع خاصی از غذا متفاوت است، بنابراین برای هر کدام درمان متفاوتی وجود دارد. شایع ترین غذاها که موجب واکنش آلرژیک می شوند عبارتند از: شیر، تخم مرغ، سویا، گندم، دانه های زمینی و دانه های درختی، ماهی ها و صدف ها. یک فرد می تواند نسبت به یک یا چند نوع غذا حساسیت غذایی داشته باشد. ردیابی مواد غذایی نیز می تواند در موارد غیر غذایی مانند داروهای خاص و واکسن ها یافت شود. با پرشین خاتون در این مقاله همراه باشید.

چه چیزی سبب آلرژی غذایی می شود؟

واکنش آلرژیک نسبت به مواد غذایی زمانی اتفاق می افتد که سیستم ایمنی بدن نسبت به چیزی که می خورید، می نوشید یا تنفس می کنید، پاسخ می دهد. سیستم ایمنی بدن آنتی بادی های خاصی نسبت به مواد غذایی ایجاد می کند. سپس آنتی بادی ها، سلول های خاصی را در بدن فعال می کنند تا مواد شیمیایی به نام هیستامین ها را به خون بیافزایند. هیستامین ها، بینی، چشم ها، گلو، معده و یا پوست را مورد هدف قرار می دهند و باعث ایجاد واکنش آلرژیک می شوند.

علایم شایع در آلرژیک غذایی چیست؟

  • واکنش های پوستی – کهیر/ جوش، خارش، قرمزی
  • واکنش های چشم – قسمت سفید چشم به نظر قرمز و تحریک شده می رسد، خارش چشم ها، اشکی بودن چشم ها.
  • واکنش های بینی، آبریزش بینی، عطسه، گرفتگی.
  • واکنش های معده – حالت تهوع (مانند احساس نیاز به پرتاب کردن چیزی به بیرون)، گرفتگی شکم، استفراغ، اسهال.

واکنشهای شدیدتر عبارتند از:

  • ضعف در تنفس، مشکل بلع، احساس تنگی در قفسه سینه، خس خس سینه
  • تورم زبان، احساس بسته شدن گلو، سرفه کردن مکرر، گرفتگی صدا
  • پف کردن چشمان
  • احساس ناراحتی و هراس و نگرانی
  • ضربان قلب سریع، سرگیجه، سبک سری، کاهش ناگهانی فشار خون

عکس العمل های آلرژیتیک

واکنش های آلرژیک، سیستم های خاصی را در بدن مورد هدف قرار می دهند که شامل پوست، معده و روده، سیستم تنفسی فوقانی و درونی و سیستم قلبی عروقی هستند. یک واکنش آلرژیک می تواند به صورت خفیف از بینی شروع شده و تا ایجاد مشکل تنفسی پیش رود، بسته به اینکه فرد نسبت به مواد غذایی مصرفی چقدر حساس است، متفاوت است.

واکنش های خفیف آلرژیک معمولا ناراحتی های خفیف ایجاد می کنند و تنها یک سیستم بدن را تحت تاثیر قرار می دهند. به عنوان مثال، کسی که واکنش آلرژیک خفیف داشته باشد ممکن است پس از خوردن تخم مرغ یا چیزی که با تخم مرغ ساخته شده است، یک کهیر یا خارش خفیف داشته باشد.

واکنش های آلرژیک متوسط ​​تا شدید معمولا ناراحت کننده هستند و علائم آن شامل بیش از یک سیستم می شود و می تواند تهدید کننده ی زندگی باشد. به عنوان مثال، کسی که به بادام زمینی حساس است، در صورت تماس با مواد غذایی حاوی بادام زمینی، ممکن است دچار تورم راه تنفسی شود. کسی که واکنش شدید دارد ممکن است دچار اختلال تنفس و کاهش فشار خون شود. این یک رویداد تهدید کننده ی زندگی محسوب می شود.

آنافیلاکسی چیست؟

آنافیلاکسی یک واکنش تهدید کننده و غیر قابل پیش بینی به یک آلرژن (حساسیت زا) است. در مورد حساسیت غذایی، آلرژن یک غذای خاص است. واکنش معمولا در عرض پنج دقیقه تا یک ساعت بعد از تماس با یا مصرف آلرژن ظاهر می شود و یا در برخی موارد ممکن است ظهور علائم به مدت چهار ساعت طول بکشد، اما نادر است. این واکنش زمانی اتفاق می افتد که یک غذای خاص بخورید، به عنوان مثال، تخم مرغ یا چیزی که با تخم مرغ ساخته شده است یا ماده غذایی کارخانه ای که در مواد اولیه ی آن تخم مرغ یا سایر مواد حساسیت زا مصرف شده است. علائم شدید شامل ضربان سریع، سرگیجه و در موارد شدید، مشکل تنفس، بسته شدن راه های هوایی و از دست دادن هوشیاری است.

اگر شما یا کسی که می شناسید واکنش آنافیلاکتیک دارد، سریعا با ۱۱۵ تماس بگیرید. آنافیلاکسی جدی و غیر قابل پیش بینی است و می تواند تهدید کننده ی زندگی باشد.

چگونه از واکنش آلرژیک به مواد غذایی جلوگیری کنید؟

تنها راه جلوگیری از واکنش های آلرژیک، منع مصرف مواد غذایی خاصی که  به آنها حساسیت دارید، می باشد. این موضوع به نظر ساده می رسد، اما زمانی وجود دارد که ممکن است ندانید که در معرض آلرژن قرار گرفته اید. مانند زمانی که در یک رستوران غذا می خورید و یا فراموش کنید که برچسب غذایی را بخوانید. اگر حساسیت شدید به یک ماده غذایی خاص دارید، ممکن است تنها با تنفس هوایی که حاوی ذرات آلرژن مانند گرد و غبار بادام زمینی باشد یا تماس با فردی که به تازگی بادام زمینی خورده باشد، بدن از خود واکنش می دهد.

چگونه می توان گفت که آیا حساسیت غذایی دارم یا خیر؟

اگر بعد از خوردن یا نوشیدن یک غذای خاص یک واکنش آلرژیک داشته باشید، ممکن است متوجه شوید که حساسیت غذایی دارید. واکنش های پوستی مانند بثورات یا کهیر در اطراف دهان و صورت شایع ترین نشانه ها است. بثورات ممکن است خارش داشته باشد، قرمز و یا ناگهانی باشد. ممکن است تورم صورت نیز رخ دهد. اگر ارائه کننده مراقبت های اولیه فکر می کند که ممکن است حساسیت غذایی داشته باشید، بهتر است به یک متخصص آلرژی مراجعه کنید. پزشک متخصص وجود آلرژی ها و مراقبت از آنها را روی فرد بررسی می کند. متخصص آلرژی به احتمال زیاد آزمایش پوست و یا خون انجام می دهد تا ببینید آیا به انواع خاصی از مواد غذایی حساس هستید یا خیر.

من یک حساسیت غذایی داشته ام، آیا دوباره اتفاق خواهد افتاد؟

سخت است که بگویم واکنش آلرژیک فقط برای یک بار اتفاق خواهد افتاد، به این دلیل که بعد از اینکه بدن “آنتی بادی” را نسبت به یک غذای خاص ایجاد می کند، هر زمان که آن غذا را بخورید، آنتی بادی ها غذا را به طور خودکار تشخیص می دهند. بدن به طور طبیعی هیستامین را به خون می رساند و باعث واکنش آلرژیک خواهد شد.

هیچ راه مطمئنی برای گفتن اینکه آیا واکنش آلرژیک برای دومین، سومین، چهارمین بار و غیره وجود دارد یا خیر، شدت آن با قبل یکسان است یا بدتر می شود، نخواهد بود. به همین دلیل مهم است که آلرژن را از برنامه غذایی خود حذف کنید. خبر خوب این است که گاهی اوقات افراد آلرژی خود را از دست می دهند. از متخصص آلرژی سؤال کنید، “چگونه می توانم بفهمم که آلرژی در من از بین رفته است؟” قبل از اینکه دوباره غذای حساسیت زا را بخورید، با آلرژیست خود مشورت کنید.

من تحمل لاکتوز را ندارم. آیا این بدان معنی است که آلرژی غذایی دارم؟

خیر. عدم تحمل غذا به این معنی است که شما در هضم نوع خاصی از غذا مشکلی دارید. نشانه های عدم تحمل غذایی می تواند مشابه باشد، اما معمولا نشانه ها آهسته تر بروز می کنند به جای اینکه ناگهانی باشند. در عدم تحمل ماده غذایی مانند عدم تحمل لاکتوز، ممکن است که مقادیر کم آن را تحمل کنید یا نوشیدنی های حاوی لاکتوز را بنوشید. نوشیدن یا خوردن محصولات حاوی لاکتوز مثل شیر باعث التهاب و اسهال می شود. نشانه های عدم تحمل غذایی می تواند ناراحت کننده باشد اما معمولا تهدید کننده ی زندگی نیست.

اگر یک واکنش آنافیلاکتیک داشته باشم و الان احساس خوبی داشته باشم، آیا هنوز نیاز به مراقبت اولیه دارم؟

بله. واکنش های آنافیلاکتیک نه تنها ترسناک هستند، بلکه حوادث بسیار جدی هستند و حتی اگر احساس خوبی می کنید، خیلی زود به یک ارائه دهنده مراقبت های پزشکی مراجعه کنید. بهتر است که به نزدیک ترین اورژانس بروید. برای این کار دو دلیل وجود دارد. ابتدا ممکن است علائم دوباره (در همان روز) بدون تماس دوباره با آلرژن ایجاد شود. این “آنافیلاکسی دو طرفه” نامیده می شود. دلیل دوم باید توسط یک ارائه دهنده پزشکی بررسی شوید، ارائه دهندگان مراقبت های پزشکی توصیه می کنند که اگر آنافیلاکسی دارید، همیشه باید حداقل یک دستگاه تزریق اپینفرین را به همراه داشته باشید و بدانید که چگونه از آن استفاده کنید. همچنین ممکن است یک دستبند پزشکی تهیه کنید تا دیگران متوجه حساسیت شما شوند. همچنین، در هر زمانی که از تزریق خودکار اپینفرین استفاده می کنید، باید به نزدیکترین اورژانس بروید تا بررسی شوید. ممکن است نیاز به داروهای یشتری، اکسیژن و یا داروهای داخل وریدی داشته باشید.

اگرچه که داشتن حساسیت غذایی می تواند چالش برانگیز باشد اما امروزه آگاهی رو به رشد است که باعث می شود برچسب زدن بهتر غذا و مراقبت بیشتر از آلودگی متقابل در کارخانه هایی که مواد غذایی را تولید می کنند، وجود داشته باشد. یادگیری در مورد آلرژیهای غذایی، خواندن برچسب ها همه راه هایی هستند که برای جلوگیری از واکنش تهدید کننده ی حیاتی به نام “آنافیلاکسی” وجود دارد.

ارسال شده در تاریخ ۲۳ بهمن ۱۳۹۶ توسط زهره صمیمی با موضوع دسته‌بندی نشده
نوجوانی دورانی است که در آن هرگونه اشتباه یا قدم نادرست می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای فرد و خانواده او داشته باشد، چه بسا تمامی زندگی فرد با یک قدم نادرست در این دوران زایل شود.در این مجله اینترنتی که هنوز بسیار کوچک و نوپا است، سعی بر این است تا بهترین مقالات و گزیده کتابهای روانشناسی، تغذیه، ورزشی، ادبیات و... هر آنچه که مختص این گروه سنی است انتخاب، ترجمه و در دسترس شما حواننده محترم قرار گیرد. شما خواننده‌ی گرامی همیشه بهترین راهنما برای ما در این راه خواهید بود، پس همراه همیشگی ما باشید و ما را از نظرات سازنده، انتقادات و پیشنهادات خود بی نصیب نگذارید. زهره صمیمی
سردبیر مجله اینترنتی نوجوان